Een nalatenschap, waarop geen testament van toepassing is, wordt afgehandeld op basis van de wettelijke verdeling. Dat betekent dat de wet bepaalt wie de erfgenamen van de nalatenschap zijn, die zijn verdeeld in vier groepen. De wet gaat er daarbij vanuit dat de meest naaste bloedverwantschap, veelal zijn dit de echtgenoot samen met de kinderen, als eersten tot de nalatenschap worden geroepen. Pas indien deze eerste groep niet erft, komt de nalatenschap aan de volgende groep toe. De erfgenamen erven de nalatenschap voor gelijke delen.

Aanvaarden nalatenschap

Ervan uitgaande dat de erfgenamen de nalatenschap aanvaarden (zei ook mijn artikel over beneficiaire aanvaarding) geldt dat de langstlevende alle goederen uit de nalatenschap verkrijgt. De kinderen krijgen vervolgens een vordering op de langstlevende ter grootte van hun aandeel in de nalatenschap. De langstlevende erft dus alle spullen van de nalatenschap, zelfs al waren zij niet in gemeenschap van goederen gehuwd. De vordering van de kinderen bestaat slechts op papier. Pas in bijzondere gevallen (faillissement) maar in ieder geval bij overlijden van de langstlevende kunnen de kinderen hun deel van de nalatenschap opeisen.

Bepalen omvang van de nalatenschap

Omdat de kinderen niet direct iets uit de nalatenschap krijgen, is het belangrijk een boedelbeschrijving op te maken. Hierin staat vermeld wat de bezittingen en de schulden waren van de overledene op het moment dat hij overleed. Daarbij worden de goederen en schulden van de nalatenschap opgenomen naar de waarde ten tijde van het overlijden. Het is echter niet verplicht (behalve in de door de wet genoemde gevallen) om een boedelbeschrijving van de nalatenschap op te maken. Het is wel aan te bevelen om een boedelbeschrijving te maken omdat er veel tijd tussen het eerste overlijden en het volgende overlijden van de langstlevende kan liggen. Kinderen en ook de langstlevende kunnen bovendien bij de rechter vorderen dat een boedelbeschrijving wordt opgemaakt.

Ongedaanmaking wettelijke verdeling van de nalatenschap

Het kan raadzaam zijn om de wettelijke verdeling niet van toepassing te laten zijn op de nalatenschap. Omdat de langstlevende door de wettelijke verdeling wordt beschermd, is alleen de langstlevende bevoegd om binnen drie maanden de wettelijke verdeling ongedaan te maken. In dat geval erft de langstlevende de nalatenschap samen met de kinderen en verkrijgt ieder een gelijk deel in de goederen en de schulden. De langstlevende is haar bevoorrechte positie ten aanzien van de nalatenschap dan dus kwijt.

Wilsrechten

Om de positie van de kinderen op hun aandeel in de nalatenschap enigszins veilig te stellen, heeft de wetgever wilsrechten in de wet opgenomen. Bijvoorbeeld bij hertrouwen van de langstlevende of wanneer kinderen een vordering op een langstlevende stiefouder hebben, kunnen zij de (bloot) eigendom van bepaalde goederen verkrijgen. Ben u nieuwsgierig of naar de rechten en plichten binnen de wettelijke verdeling van de nalatenschap en de mogelijkheden tot ongedaanmaking? Neem dan vrijblijvend contact met ons op.